Bebeklerde Uyku Düzeni

Hayata henüz yeni başlamış minik bebekleriniz ile uyku düzenini oturtmanız belirli bir süre alabilir. Özellikle yeni doğmuş olan bebeklerin uyku düzenini oturtmak, başlarda anne ve babaları zorlayabilir. Bu durumun nedenlerinden biri, bebeklerde uyku düzeni ile yetişkinlerde uyku düzeni arasında farklar bulunmasıdır. Bebeklerin yetişkinlerden farklı bir uyku düzenine sahip olmasının yanı sıra, yaşları farklı bebeklerin de uyku düzenleri değişiklik gösterir. Gelin, bebeklerin uyku düzenlerini detaylı bir şekilde inceleyelim.

Yenidoğan bebeğiniz için bir uyku düzeni oluşturmaya, bebeğiniz yaklaşık 4 aylık olduğunda başlayabilirsiniz. 3 ile 6 ay arasında bebeklerin uyuma ve uyanma saatleri her gün düzenli olarak artarak aynı saatlere denk gelmeye başlar. Ayrıca gaz ve kolik sancılarında da yavaş yavaş azalma görülür. Bu dönemlerde bebeğinizin uykusunun geldiği zamanları tahmin etmeye başlayabilirsiniz. Bebeğiniz uykulu ancak hala uyanıkken onu yatırmaya çalışarak ona kendi başına nasıl uykuya dalacağını öğretmeye başlayabilirsiniz. Unutmayın ki uyku uyanıklık süreleri benzerlik gösterse de her bebeğin uyku alışkanlığı, uyku-uyanıklık süresi ve çevresel uyaranları birbirinden farklı olabilir.

Bebeklerin uyku süreleri ve uyku düzenleri de gelişimlerine paralel olarak değişim gösterir. Yenidoğan bebekler ile bir yaşına gelmiş olan bebeklerin uyku düzeni aynı değildir. Yeni doğduklarında daha fazla uykuya ihtiyacı olan bebeklerin yaş aldıkça uyku süreleri de azalmaya başlar. Yetişkin bireyler için günde ortalama 8 saatlik uyku yeterli olurken yenidoğan bebekler günde ortalama 15 saat uykuya gereksinim duyar. Bebekler aynı zamanda yetişkinlerin aksine gece uykusuna ek olarak gündüz de uyurlar. Bebek gündüz uykusu ilk 18 ayda genellikle günde iki kez ve 18 aydan sonra ise günde bir kez olur.

Uyku, hızla gelişen beyni ve vücudu nedeniyle bir bebek için oldukça önemlidir. Çeşitli araştırmalar, bebek uykusunun hem bilişsel hem de fiziksel büyüme için çok önemli olduğunu göstermektedir. Bebek uykusu ve bebek uyku düzeni; hafıza, dil, yürüme işlevi ve fiziksel gelişimdeki gelişmelerle olumlu olarak ilişkilidir. Ayrıca büyüme hormonunun da karanlıkta ve uyku esnasında salgılandığı da bilinen bir gerçektir.

Genellikle gece boyunca uzun ve kesintisiz zaman bloklarında uyuyan çocuklar ve yetişkinlerin aksine, bebekler gündüz ve gece boyunca kısa kesitler halinde uyuyarak uykularını alırlar. Bebek uyku düzeni, bir bebeğin sık sık beslenmesini ve beyin gelişimi için gerekli olan dış uyarımı almasını sağlar. Aynı zamanda uyku sırasında bebekler gün içerisinde öğrendiklerini hafızasına kaydeder ve enerji depolar.

Yenidoğan bebeklerde, 24 saatte bir tekrarlanan ve insanların doğal bir uyku döngüsü içerisinde olmasını sağlayan sirkadiyen ritimler henüz gelişmemiştir. Bu nedenle bu dönemde bebekler henüz gece ile gündüz ayrımını yapamazlar. Aynı zamanda midelerinin henüz oldukça küçük olması nedeniyle yenidoğan bebekler sık sık beslenmeye ihtiyaç duyarlar. Anne sütü emen yenidoğan bebekler ortalama olarak her 2 ile 3 saatte bir uyanır. Formül süt ile beslenen bebeklerde bu döngü 4 saatte bir şeklinde görülür. İlk 2 aylık dönemde bebekler günün 14 ile 18 saatini uyuyarak geçirir. Yenidoğanda uyku düzeni ilk aylarda parçalı uykulardan oluşur. Özellikle ilk haftalarda parça parça uyuyan yenidoğan bebekler günde ortalama 10 ile 12 kez beslenmek için uyanır. Bu dönemde  bebek gündüz uykusu  günde toplamda 8 saate kadar çıkabilir. Yeni doğmuş bir bebeğin gündüz uyku ve uyanıklık döngüsü, 45 ile 60 dakika uyanık kalma süresi ve ardından bir ile iki saat arası gündüz uykusundan meydana gelir.

Bebeğiniz 4 aylık olduğunda nihayet günlerini ve gecelerini düzene sokmuş olur ve öğlen uykuları ile gece uykuları önceki aylara kıyasla biraz daha kolay hale gelir. Ancak bu dönemde bebeklerde 3 aylık uyku gerilemesi durumu görülebilir. 3 aylık uyku gerilemesi döneminde bebeğiniz birkaç saatte bir yeni doğmuş bir bebek gibi uyanmaya başlar. Oynamak ya da kucakta durmak ister ve yalnız uyumayı reddeder. 2 ay ile 4 ay arası bebekler halen uzun saatler uyumaya ihtiyaç duyar ve bu dönemdeki bebeklerde uyku süreleri günde genellikle 13 saat ile 14 saat arasıdır.

4 ay ile 8 ay arasında bebekler hala günün çoğunu uyku ile geçirir. Bebek uyku saatleri bu dönemde genellikle günde 12 ile 14 saat arasında olur. Bebeklerin genelde 6 ay civarında diş çıkarmaya başlamaları nedeniyle bebeklerin gündüz uykusu ve gece uyku düzeni biraz bozulabilir. Bu dönemde uyku düzeni tablosunda güne başlama saati  genellikle sabah 6 ile 8 arasıdır. Bebeklerin bu aylarda gün içerisinde bir ya da iki kez gündüz uykusuna yatmaları beklenir.

8 ay ile 12 ay arasında bebeklerin günde 12 saat ile 14 saat arası uyuması gerekir. Bebek gündüz uykusu, bu dönemde günde 2 kez olur. Kimi bebekler gündüz uykusuna 30 dakikalık kısa süreler için yatarken kimi bebekler birkaç saat boyunca uykunun keyfini sürebilir. 1 yaşına yaklaştığında bebeğiniz geceleri 10 saat boyunca kesintisiz olarak uyumaya başlayabilir. Bebeğiniz büyüdükçe, çevresinin daha çok farkına varmaya başlar ve bu dönemlerde sizin yanınızdan ayrılmak istemeyebilir. Aynı zamanda bu dönemde etrafındaki yeni şeyleri keşfetmek için çok heyecanlı olan bebekler sakinleşip uykuya dalma konusunda da isteksiz olabilir, uykuya direnebilir. Düzenli bir uyku sistemi ile bebeğinizi uyku saatine alıştırarak uykuya geçişini kolaylaştırabilirsiniz. Bunun için oluşturacağınız bir uyku rutini en büyük yardımcınız olacaktır.

Bebeklerde uyku düzeni oluşturmak için dikkat edilmesi gereken birkaç nokta bulunur. Bunları şöyle sıralayabiliriz: