Çocuğunuza Kuralları Öğretmek

Çocuğun güvenliği için duygusal ve fiziksel güvenliğini destekleyen temel kurallar vardır. Çocuğun kurallara uyuması için öncelikle sizin model olarak o kurallara uymanız önemlidir. Çocuğa kural koyarken en önemli unsurlardan birisi de çocuklarınızla arasındaki iletişimin sağlıklı olmasıdır. Peki, çocuğunuza kuralları öğretmenin en etkili yolları nelerdir? Kuralların çocuk gelişimine katkısı nedir?

Çocuklar öğrenmeyi gözlemleyerek ve izleyerek gerçekleştirir. Bu yüzden çocuklara kuralları anlatmak yerine onlara rol model olarak göstermek en etkili yollardan biridir. Çünkü çocuklar ebeveynlerinin davranışlarını kopyalar. Koyulan kurallar karşısında istenilen davranışı gösteren çocuğun bu davranışı karşısında ödüllendirilmesi, takdir edilmesi önerilir. Ödüllendirmeyi maddi araçlarla değil manevi araçlarla yapmalısınız. Yani eğer çocuğunuz koymuş olduğunuz kurala uyarsa onu ödüllendirmek için bu yaptığı davranışın hem çevresine hem kendisine faydalı olduğunu anlatabilir ve çocuğunuzun bunu anlamasını sağlayabilirsiniz. Ayrıca çocuk kuralı yerine getirdiği zaman ona söyleyeceğiniz güzel sözler davranışın pekişmesinde oldukça önemlidir. Örneğin çocuğunuza "Odanı çok güzel toplamışsın", "Tebrik ederim, aferin." gibi sözler söyleyebilirsiniz. Bununla birlikte, davranış olarak başını okşama, öpme, sarılma gibi eylemler çocuğunuzu mutlu eder ve davranışını pekiştirir.

Çocuğa kural koymak, gelişimi için oldukça önemlidir. Kural koymanın önemini şöyle sıralayabiliriz:

• Kurallar ile birlikte çocuk kendisini disipline etmeyi öğrenmiş olur.
• Kurallar sayesinde kendisini yönetebilir ve gerektiği zaman isteklerine dur diyebilir.
• Kurallar çocuğun sorumluluk duygusunun geliştirmesini destekler.
• Davranışlarının sonuçlarının farkında olur.
• Kurallarla başkalarının sınırlarına saygı duyarak kendi sınırlarını bilir.
• Kurallar çocuğun toplum tarafından dışlanma ihtimalini ortadan kaldırır.
• Davranışları kurallar ile belirlenen bir çocuk kendisinin güvende olduğunu ve önemsendiğini hisseder. Böylece kendisinin değerli olduğu bilinci oluşur. Bu bilinçle büyüyen çocuklar ilişkilerine, tercihlerine doğru bir şekilde yön verebilir.
• Çocuğunuz küçük yaştan itibaren kurallara alıştığı zaman okul hayatında, ev yaşamında, arkadaş ortamında ya da ileride iş yaşamında sorumluluklarının bilincinde bir birey olarak davranış sergiler.
• Çocuğa verilecek olan kurallar ilk olarak evde aile içerisinde başlar ve çocuğun tüm hayatını etkiler.

Çocuğa kural koyarken onun gelişimine olumlu yönde etki edebilecek nitelikte olmasına önem vermelisiniz. Kural adı altında çocukların hareketlerini yerli yersiz kısıtlamak doğru bir yaklaşım değildir. Ayrıca bir çocuğun evde uyması gereken kurallar genellikle her aileye göre farklılık gösterir. Bu durumu da çocuğunuza anlatmanız gerekir. Kuralları belirlerken ve uygularken eşinizle ve yakın çevrenizle aynı dili konuşmanız tutarlılık açısından oldukça önemlidir. Aksi halde çocuğunuz kafa karışıklıkları ve davranış konusunda uyumsuzluklar yaşayabilir.