Hamilelikte Alınması Gereken Vitaminler ve Gıda Takviyeleri

Tüm anne adayları hamilelikte hem bebeklerine hem de kendilerine yetebilmenin telaşını yaşıyor. Sağlıklı ve dengeli beslenmeye dikkat etmek bebeğin gelişimi için kritik öneme sahip. Sağlıklı beslenme, ihtiyaç duyulan vitamin ve minareleri almak için en uygun yoldur. Ancak bazı durumlarda sağlıklı beslenilse bile ihtiyaç duyulan önemli vitamin ve minerallerin eksikliği yaşanılabilir. Multivitamin ve mineral preparatları, hamilelik sürecinde besinlerle alınamayan ve mutlaka hamilelikte alınması gereken vitaminleri yani folik asit ve demir içerir. Eğer hamile kalmayı planlıyorsanız ya da hamileyseniz, hamilelikte kullanılan vitaminler, bir diğer adıyla prenatal vitaminler tüm ihtiyaçlarınızı karşılamada yardımcı olabilir. Hamilelikte hangi vitaminleri kullandınız, sorusu ile bireylerin arkadaş/akraba tavsiyesi ile yönlenlendirildiği oluyor. Ancak gebelikte vitamin takviyesi için mutlaka doktorunuza danışmanız önemli! Hangi vitamine ihtiyaç duyduğunuzu en iyi doktorunuz bilir.

Hamilelikte kullanılan vitaminler iyi bir beslenmenin yerine geçmese de bebeğin gelişimine büyük oranda katkı sağlar. Hamileliğinizi takip eden doktorunuz durumunuza göre belli başlı besin maddelerinin, mineral ve vitaminlerin daha fazla ya da daha az oranda alınmasını önerebilir. Eğer gebelik planlı ise hamile vitaminlerinin, gebe kalmadan önce alınması tavsiye edilmektedir. Planlı bir gebelik değilse de gebelikte vitaminlerin, doktor kontrolünde hamilelik boyunca alınması tavsiye edilmektedir. Buna ek olarak, birçok araştırma doğum öncesi vitamin kullanımının düşük doğum riskini azalttığını göstermektedir.

Hamilelikte kullanılan vitaminlere eczanelerde reçetesiz olarak kolayca ulaşılması mümkün. Doktorunuz belli bir vitamin markası önerebilir ya da bu seçimi size bırakabilir. Anne adayları için doktorların önerdiği hamilelik vitaminleri genel olarak aşağıdaki gibidir.

Anne adaylarının mutlaka alması gereken takviyelerin başında folik asit gelir. Folik asit hamilelikte ne işe yarar sorusunu kısaca nöral tüp defektlerinin önlenmesinde yardımcı olur, şeklinde yanıtlayabiliriz. Bu nöral tüp defektleri, dudak - damak yarığı, ciddi beyin ve omurilik anomalileridir. Hamilelik planlanırken bebeğin gelişiminde meydana gelebilecek anomalilerin önüne geçebilmek için folik asit takviyesine başlanmalıdır.

En çok merak edilenlerden biri de hamileler C Vitamini kullanabilir mi, sorusudur. C vitamini amniyotik kesenin oluşumuna katkı sağlar ve gebelik zehirlenmesini önlemeye yardımcı olur. İçeriği ile anne karnındaki bebeğin gelişimi için önemlidir. Ayrıca C vitamini hücre gelişimine de katkı sağlar, hücreleri korur ve sağlıklı olmalarını sağlar. C vitamininin alınabileceği besinlerin başında; turunçgiller, biber, bezelye, kivi, çilek, üzüm, muz, elma, patates, havuç gelir. Bununla birlikte domates de C vitamini açısından zengindir. Aynı zamanda demirin ve diğer vitaminlerin de emiliminde büyük rol oynar.

Demir takviyesi, hamileliğin bir diğer olmazsa olmazlarındandır. Anneden bebeğe plasenta yoluyla sürekli bir demir geçişi olur. Genelde annenin demir depoları bu ihtiyacı karşılamaya yeterli olmaz ve annenin hemoglobin değeri düşer. Bunu dengelemek amacı ile anne adaylarının demir desteği alması çok önemlidir. Doktor yönlendirmesi ile alınması gereken doz belirlenmelidir. Çünkü alınması gereken doz hamileliğin durumuna göre değişiklik gösterebilir.

Kalsiyum içerikli gıdaların hamilelikte çok fazla tüketilmesi gerekmektedir. Süt, yumurta, yoğurt, peynir gibi kalsiyum içeren gıdaların çok fazla tüketilmesine dikkat etmek çok önemlidir. Aksi takdirde bebeğin kalsiyum ihtiyacı annenin depolarından karşılanacağı için, anne adayı uzun vadede diş kaybı ya da kemik erimesi gibi problemler yaşayabilir.

Hamilelikte magnezyum her anne adayı için gerekli değildir. Ancak hamilelik döneminde bebeğin gelişimi için çok önemlidir. Özellikle kasılma ve kramp sorunu yaşayan anne adaylarında magnezyum eksikliği olabilir. Doktor kontrolü ile yeterli miktarda alındığında bebeğin kemik ve diş gelişimi için olmazsa olmazdır.

Özellikle ceviz ve balık çeşitlerinde bulunan omega-3 bebeğin anne karnındaki gelişimlerine oldukça fayda sağlar. Bu nedende özellikle hamilelikte haftada iki porsiyon balık yenmesi önerilir. En fazla omega-3 içeren balık çeşidi somon balığıdır. Balık çeşitlerinin tüketilmemesi gibi durumlarda omega-3 dışarıdan takviye edilmelidir. Ayrıca araştırmalara göre omega-3 kullanan hamilelerin doğum sonrası depresyonuna girme riskini de en aza indirdiği gözlemlenmiştir.

D Vitamini güneşi kullanarak alabildiğimiz bir vitamin türüdür. Buna rağmen toplumun büyük bir kesiminde D vitamini eksikliği vardır. D Vitamini eksikliği annede diyabet, sezaryen ve gebelik zehirlenmesi gibi riskler taşırken bebek açısından da kemik sağlığını ve iskelet gelişimini tehlikeye sokar. Sağlık Bakanlığı her anne adayının D vitamini kullanmasını tavsiye etmektedir.

Suda çözündükleri için depolanmaları mümkün olmayan B vitaminlerinin dışarıdan alınması gerekmektedir. Bu nedenle de B vitamini yönünden zengin besinler tüketilerek yeterli beslenmeye dikkat edilmelidir.

Özellikle hayvansal gıda tüketmeyen vejetaryen ve vegan anneler, B12 vitamini açısından oldukça riskli bir grupta bulunuyor. Daha çok hayvansal proteinlerden karşılanabilen bu vitaminin dışarıdan takviyesi için doktora danışmakta fayda var.

Anne adaylarının hamilelikte çinko ihtiyacı artacağı için, çinko ile desteklenmiş müsli, tahıl ve mısır gevrekleri gibi gıdaları tüketmek faydalı olabilir.

Özellikle hamilelikte A vitamininin doktor kontrolünde alınması tavsiye edilir. Aşırı miktarda tüketildiğinde bebekte doğumsal anomalilere yol açabilir.

İyot doğum öncesi ve doğum sonrası anne ve bebek gelişimi için çok önemli bir elementtir. İyot eksikliği zekâ geriliğine yol açabilmektedir. Gebelikte iyotun yeterli miktarda alınması için kaya tuzu yerine iyotlu tuz kullanılması tavsiye edilmektedir. Gerekmedikçe gebelikte tuz kısıtlaması yapılmamalıdır.

Bakır ve selenyum gibi bir çok vitamin ve mineral anne karnındaki bebeğin gelişimi için çok önemlidir. Dengeli beslenen bir gebenin bu tür mineral ve vitaminleri doğal yolla alması beklenir. Ancak dengeli ve düzenli beslenemeyen gebelerin doktor kontrolünde ihtiyaçları olan gıda takviyelerini almaları önerilir. Ayrıca uzmanlar, mide bulantısı fazla olan gebelerin hamilelik vitaminlerini gece yatmadan önce almasını öneriyor.