Belki bir çoğunuz bunu okurken şaşıracaksınız ancak yenidoğan bebeğiniz, ilk haftalarındaki hareketlerinin çoğunu reflkes ile yapar. Yani bu, bebeğinizin hareketlerini istemsiz olarak yaptığı ve tepkilerini kontrol etmediği anlamına gelir. Örneğin parmağınızı bebeğinizi ağzına sokarsanız refleks olarak emer yada parlak bir ışığa karşı gözlerini sıkıca kapatır. İşte bunlar birer reflekstir. Yenidoğan refleksleri, bebeklerin gelişimini gözlemlemek açısından önemlidir. Ayrıca bu refleksler, bebeklerin kendi bedenlerini ve çevrelerini keşfedebilmeleri için de ayrı bir öneme sahiptir.
Peki, mora refleksi ve babinski refleksi gibi yenidoğan refleksleri nelerdir, refleks testi nasıl yapılır? Yenidoğan refklesi ve daha fazlası için bu yazının tamamını okuyabilirsiniz.
Yenidoğan bebeklerde görülen başlıca refleksler aşağıdaki tabloda belirtildiği gibidir:
|
Reflkeks
|
Refleksin Ortaya Çıktığı Yaş
|
Refleksin Kaybolduğu Yaş
|
|
Moro
|
Doğum
|
3 Ay
|
|
Rooting
|
Doğum
|
4 Ay
|
|
Adım Atma
|
Doğum
|
4 Ay
|
|
Tonik Boyun
|
Doğum
|
5-7 Ay
|
|
Kavrama
|
Doğum
|
6-12 Ay
|
|
Gülme
|
Doğum
|
1-2 Ay
|
Moro Refleksi
Moro refleksi, yenidoğan bebeğin sağlıklı olduğunu gösteren en önemli reflekslerden biridir. Bu refleks, bebeğin ani bir sürpriz veya tehlike algıladığında bacaklarını ve kollarını açması ve geri çekilmesi ile ayırt edilir. Moro aynı zamanda sinir ve kas sisteminin koordinasyonunu da göstermektedir.
Moro refleksinin 4 evresi bulunmaktadır:
- Kollar omuzlardan itibaren gövdeden uzaklaşır.
- Kollar dirseklerden itibaren düz bir şekilde uzatılır.
- Kollar dirseklerden bükülür.
- Kollar gövdeye geri döner ve bebek sakinleşir.
Bu refleks, doğuştan gelen bir savunma mekanizmasıdır. Anne karnından başlar ve genellikle 3’üncü aydan sonra kaybolur.
Rooting Refleksi
Bu refleks, bebeğinizin beslenmeye başlamak için bir biberonu veya göğsünüzü bulmasına ve ona tutunmasına yardımcı olur. Bebeğin yüzüne dokunduğunuzda veya yanaklarına hafifçe bastırdığınızda, bebeğin başını o yöne çevirmesi ve ağzını açması bu refleksi gösterir. Bebeğinizin ağzının köşesine meme ucunuzla hafifçe vurduğunuzda, emzirmek için içgüdüsel olarak başını ona doğru çevirecektir. Bu, bebeğin beslenmeye hazır olduğunu gösterir.
Adım Atma Refleksi
Bebeğinizi dik tutar ve ayak tabanlarının düz bir yüzeye temas etmesine izin verirseniz, sanki yürüyormuş gibi bir ayağını diğerinin önüne koyacaktır. Bebeğinizin bir ayağını yere değdirmesini, ardından ayağını yukarı çekmesini ve diğerini yere koymasını izleyin. Bebeğiniz adım atmaya çalışıyor gibi görünse de aslında yürümeye çalışmıyor; bizim yürürken bacaklarımızla yaptığımız hareketi taklit ediyor.
Adım atma refleksi, bebeğinizin belirli bir uyarana verdiği tepkidir. Aynı zamanda bebeğinizin beyninin bir kısmının, sonunda yürümek için ihtiyaç duyacağı hareketleri zaten anladığını gösterir. Aslında beyin bu göreve çok erken hazırlanır. Bu adım atma hareketleri rahimde bile tespit edilmiştir.
Tonik Boyun Refleksi
Bu refleks, bebeğin başını bir yöne çevirdiğinizde buna bağlı olarak kollarının ve bacaklarının da o yöne uzanmasını sağlar. Bu refleks, bebeğin el-göz koordinasyonunu geliştirmesine yardımcı olur ve 6 ay civarında kaybolur.
3-4 ay içinde azalan bu refleks, bazı çocuklarda uyku sırasında pozisyon olarak 2-3 yıl sürebilir. Refleksin 4 aydan uzun sürmesi serebral palsi hastalığını (beynin bir bölgesindeki hasar nedeniyle ortaya çıkan kas kontrol yetersizliği) düşündürebilir. Böyle bir durum gözlemlediğiniz durumunda doktorunuza başvurmanız önemlidir.
Kavrama Refleksleri
Yenidoğan bebeğinizin sevimli küçük parmaklarını sizinkilerden birinin etrafına doladığında bu refleks devreye girer ya da bebeğin ayak tabanını okşadığınızda, ayak parmaklarının sıkıca kıvrıldığını gözlemleyebilirsiniz. Parmağınızı eliyle kavramasına "palmar tutuşu", ayak parmaklarını kıvırmasına ise "plantar tutuşu" denmektedir.
Plantar tutuşun çoğu insanda bulunmasına rağmen, bu refleksin bebeklerde kendi adı vardır: Babinski refleksi. Bunun nedeni, bu refleksin bebeklerde benzersiz bir şekilde çalışmasıdır. Yaklaşık 1-2 yaşlarında Babinski refleksi kaybolacak ve yerini standart plantar reflekse bırakacaktır. Bu refleks, nörolojik gelişimin bir göstergesi olarak kabul edilir.
Gülme Refleksi
Bir bebeğin ilk gülümsemesi, yaşadığı birçok heyecan verici dönüm noktasından sadece biridir ve oldukça özeldir. Birçok ebeveyn bebeklerinin uyanıkken gülümsemesinin yanı sıra uykudayken de gülümsediğini fark eder ve bunun ne anlama gelebileceğini merak eder.
Bebeklerin uyku sırasında gülümsemeleri normaldir, ancak yeni doğmuş bir bebeğin gülümsemesi tipik olarak daha çok bir reflekstir.
Anne karnındayken başlayan refleks gülümsemeleri doğumdan sonraki 1-2 ay içinde de devam eder. İkinci ay itibarıyla bebekler artık istemli bir şekilde etraftaki insanlara ya da görüntülere tepki vererek gülmeye başlarlar.
Aksırma-Öksürme Refleksi
Bu refleks bebeklikte yetişkinliğe kadar devam eder. Aksırma-öksürme refleksi yenidoğan bebeklerde, yaşamlarının ilk aylarında mevcut olan önemli doğal savunma mekanizmalarıdır. Bu refleksler, bebeklerin solunum yollarındaki tahrişlere veya yabancı cisimlere karşı korunmasına yardımcı olur. Ancak yenidoğan bebeklerde aksırma ve öksürme refleksleri, yetişkinlerde olduğu gibi tam olarak gelişmemiş olabilir.
Yenidoğan bebeklerin solunum yolları oldukça hassas olduğundan, anne sütü veya biberonla beslerken dikkatli olunmalı ve beslenme sırasında solunum yollarını tıkayabilecek herhangi bir cisimden veya sıvıdan kaçınılmalıdır. Eğer bir bebekte aksırma veya öksürme refleksinin eksik olduğu veya belirgin bir şekilde problemli olduğunu düşünüyorsanız doktorunuza başvurmalısınız.
Paraşüt Refleksi
Bebekler, düşme tehlikesi algıladıklarında bacaklarını dışarıya doğru uzatarak koruma refleksi gösterirler. Bebek karın çevresinden tutularak baş aşağı düşebileceği bir pozisyona getirilir. Bu esnada bebek istemsizce ellerini ileri doğru atar. Sekizinci aydan itibaren gözlemlenir ve ömür boyu sürer. Hareket bir paraşütçünün yüksekten atlarken büründüğü şekle benzetilir. Bu refleks, bebeğin yakın zamanda yürümek için ilk adımlarını atmaya hazır olduğu anlamına da gelir.
Bebek Gelişiminde Reflekslerin Önemi
Yenidoğan refleksleri, bebeğin sağlıklı bir şekilde gelişimini izlemek için önemlidir. Her bebek farklıdır ve bu reflekslerin kaybolma süreleri bireysel farklılıklar gösterebilir. Bebeklerdeki reflekslerin izlenmesi, sağlıklı bir gelişimin belirtilerini gözlemlemenize yardımcı olabilir. Ancak, bazı patolojik refleksler veya normalden farklı refleksler varsa, bir sağlık profesyonelinin müdahalesi gerekebilir. Bebeklerin reflekslerini anlamak, onların sağlıklı büyümesine katkıda bulunabilir.
Bu refleksler, doktorunuzun, bebeğinizin büyüme ve gelişiminin takip etmesine ve olağan dışı bir durum olup olmadığını değerlendirmesine yardımcı olur. Her bebeğin kendi zaman çizelgesi olsa da doktorlar, belirli noktalarda bazı temel gelişim göstergelerini karşılamalarını bekleyecektir.
Unutma: her bebeğin cildi farklıdır. Emin olamadığında bebeğinin cildine uygun rutini cilt tiplerinden inceleyebilir ya da bir uzmana danışabilirsin.

Uni Baby Uzman Ekibi
Dermatoloji & pediatri danışmanlığı
Bebeğinin cilt tipini keşfet4 cilt tipi dünyasından bebeğininkini seç, ona özel rutini gör.Cilt tiplerini keşfet →