19 Aylık Bebek Gelişimi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

BabyCenter Medical Advisory Board tarafından gözden geçirilen ve Melaine Heiken’ın yazmış olduğu bir yazıda bebeklerde öz-kontrolün 19. ayda gelişmeye başladığı söylenmiştir. Buna bağlı olarak 19. ayda çocukların kavga içerisinde oldukları gözlemlenebilir. Çocuk gelişim uzmanı Nina Lief ise ebeveynlerin “Isırma.” gibi olumsuz cümlelerin bebekler tarafından yapılmaya başlandığını açıklamıştır. Bunun için bebeklere olumsuz eklerle kurulan cümleler kullanmak yerine “Isırmanı istemiyorum.” gibi basit cümlelerle yaptığı davranış engellenmeye çalışılabilir.

19. aydaki önemli bir gelişme ise daha öncesinde konuşmalarında isim kullanan bebeklerin artık cümlelerinde fiil kullanmaya başlamasıdır.

Dünya Sağlık Örgütü tarafından 19 aylık erkek bebeklerin boyunun ve kilosunun, 19 aylık kız bebeklerin boyundan ve kilosundan fazla olduğu belirtilmiştir.

19 aylık bebek ne yemeli merak edilebilir. Bebeklerin bu dönemde birçok vitamin ve minerale ihtiyacı vardır.

- Süt ve süt ürünlerinden günde 3 porsiyon olmak üzere almalıdır ancak alerjisinin varlığına dikkat edilmelidir.

- Her gün A, C ve D vitaminleri ihtiyacı besinlerden karşılanabilir.

- A vitamini bağışıklık sistemini güçlendirirken cilde parlaklık sağlar. Bu vitamin ihtiyacını karşılamak için brokoli, lahana, havuç ve mango gibi sebze ve meyveler tüketilebilir.

- C vitamini bağışıklık sistemine yardımcı olurken demirin emilimini arttırır. Portakal, kivi ve domates gibi besinler yardımıyla bu ihtiyaç karşılanabilir.

- D vitamini için güneş ışığından faydalanılabilir.

- Beslenme uzmanı Nidhi Mehta’ya göre bebeklerin su tüketmesine özen gösterilmelidir. Günde 8 bardak suyun yeterli olduğunu belirtmiştir.

19. ayda da bebeklerin dişlerinin çıkmaya başladığı görülebilir. Diş hekimi Rozi Hara Ovadiya, 19. aydaki diş gelişimini açıklamıştır:

- Alt ve üst dişler ayrı bir şekilde değerlendirilebilir. Üst dişlerden köpek dişleri ve birinci azı dişleri bu dönemde çıkabilir. Alt dişlerinden köpek dişleri ve birinci azı dişlerinin 19. ayda çıktığı görülebilir.

- Bazı bebekler 18. ayını bitirdiği ve 19. ayına girdiği halde diş çıkarmamış olabilirler. 19. ay içerisinde diş çıkarmadıysa bir diş hekimine muayene olunmalıdır.

19 aylık bebek ne yapar sorusuna yürüyebilir, koşabilir veya zıplayabilir şeklinde cevap verilebilir.

19 aylık bebeğin zeka gelişimi nasıldır sorulan sorulardan biridir. Mantıksal-matematik zeka olarak neden sonuç ilişkisini daha iyi kurduğu gözlemlenebilir. Bir oyuncağını almak için çabaladığı ve belli bir sistem oluşturarak aldığı gözlemlenebilir. Bu dönemde sorun çözme becerisi ve bağlantı kurma özelliklerinin geliştiği sistem izlemesinden anlaşılabilir.

- Günlük hayatı taklit eden oyunlar oynadığını bedensel-kinestetik zeka gelişimi üzerinden değerlendirilebilir. Günlük hayattaki yaşantılarını aklında tutar ve kendi oyunlarına yansıtabilir.

- Farklı ve yeni kelimeler kullanmaya başlaması sayesinde sözel-dilsel zekanın gelişmekte olduğu anlaşılabilir. En büyük gelişmelerden bir tanesi fiil kullanmaya başlamış olmaları olabilir.

- Zeka türlerinin gelişimi için çocukların özellikle doğduktan sonraki ilk 3 yılında duygusal ihtiyaçlarının karşılanmış olması gerekmektedir. Duygusal ihtiyaçlarından olan koşulsuz sevgi ve koşulsuz kabul ihtiyaçlarının karşılanıyor olması gereklidir.

- Bazı faaliyetlerden bebeklerin zeka gelişimini engeller. Telefon, tablet veya televizyonla vakit geçirmeleri engellenmelidir. Bu tarz teknolojik aletlerin 19. aydaki bebeklerin bilişsel ve duygusal zeka gelişimine zarar verdiği bilinmektedir. Beslenme saatinde telefonla vakit geçiren bebekler dikkatini ne yemeğe ne de telefona verebilir. Beslenme saatinde teknolojik aletlerle vakit geçiren çocukların ileriki hayatlarında obeziteye yatkın olduğu ve duygusal regülasyonlarını da yemek yiyerek karşılayabildikleri yapılan araştırmalar tarafından gösterilmektedir.

- Motor gelişimi ve duyusal gelişiminin birbirini desteklediği bilindiğinden dolayı her iki alan için yapılan faaliyetler gelişime yardımcı olur.

- Dana Sullivan’ın yazdığı ve Psikolog Kelley Abrams’ın gözden geçirdiği bir yazıya göre bebeklerin algı ve mekânsal becerilerini geliştirebilmesi için şekilli kutularla oynayıp nesneleri yerlerine koyabilir. Ek olarak 19. ay içerisinde motor öğrenmenin gerçekleştiğini belirtmişlerdir.

19 aylık bebek sözcükleri algılar mı soruları aileler tarafından sorulabilir. Bebekler bu dönemde duyduklarını daha iyi anlarlar. Özellikle basit kelimelerle kurulan iki cümleyi anladığına şahit olunabilir.

- Bazıları söylenenleri anlamayabilir veya konuşamayabilir. Bu nedenle bir çocuk doktoruna muayene olunmalıdır.

- Anlamlı sesler çıkarmaktan keyif alırlar.

- 10-20 kelime kullanabilirler. Bazıları ise 40 kelime kadar kullanabilir.

- 19. aydaki en önemli gelişmelerden biri bebeklerin fiilleri kullanmaya başlamasıdır. “Gel” ve “Git” fiilleri sıklıkla kullanılanlardandır.

- BabyCenter India Medical Advisory Board’a göre dil gelişimini desteklemek için günlük aktiviteler, kıyafetler gibi konular hakkında konuşmalar yapılmalıdır.

19 aylık bebek kaç saat uyur sorusuna ortalama 13-14 saat şeklinde cevap verilebilir. Yaklaşık 1.5-3.5 saat gündüz uykusu uyuyabilirler.

Oyunlar ve aktiviteler bebek gelişiminin yapı taşlarından biridir. Aileler, bundan dolayı bebekleriyle oyun oynamayı ihmal etmemelidir.

- İnce motor becerileri geliştirmek için pastel boyalarla veya fırçalarla resim yapabilirler.

- Bloklarla oynayabilirler ve kuleler yaparak devirebilirler.

- İşitsel-ritmik zekası gelişimi için müzik eşliğinde dans edebilirler.

- Kaplarla oynamak hoşlarına gidebilir. Kaplara su veya kum doldurmak onlar için eğlenceli aktivitelerden biridir.

- Sistematik bir şekilde düşündüğü için hayal gücünün de gelişmiş olduğu fark edilir.

- Ağlama sıklığı her çocuğa göre değişmektedir.

- Cümlelerinde fiilleri kullanabilir.

- Amerikan Pediatri Akademisi’ne göre bazı nesneleri gösterir.

- BabyCenter Medical Advisory Board 19. ayda bebeklerin ters giden şeyleri anladığını belirtmiştir. Örneğin, köpeğe kedi denildiğinde yanlış olduğunu anlar.

Disiplin konusunda ebeveynler dikkatli olmalıdır. Aile içerisindeki otorite ebeveynlerde olmalıdır. Tutarlı ve kararlı davranılmalıdır ancak bebeğin ihtiyaçları da gözetilmelidir.

- Bebek bu dönemde uzağa gidebileceği için ebeveynler çok dikkatli olmalıdır.

- Oyun oynarken güvenliğine dikkat edilmelidir.

- Görsel-mekansal zeka gelişimine katkı sağlamak için bol görselli kitaplardan yararlanılabilir.

- 19. ayda çocuklar henüz tuvalet eğitimi için genellikle hazır değildir.

- Puzzlelar aracılığıyla mantıksal-matematiksel zekasının gelişimine yardımcı olunabilir.

- Bedenini de içine katan oyunlar oynayarak bedensel-kinestetik zeka gelişimine katkı sağlanabilir.

Sözel-dilsel zeka gelişimi için yaşıtlarıyla aynı ortamda bulunmasına fırsat verilebilir. Bu şekilde iletişim becerileri de kuvvetlenecektir.

• İlkokul öğretmeni ve erken müdahale uzmanı Amanda Morin, 19. ayda paralel oyunların işbirlikçi oyunlardan daha fazla oynandığını söylemiştir.
• Yaşıtlarıyla sohbet etmesine imkan verilebilir.
• Oyun gruplarına gidilebilir.
• Oyun gruplarından arkadaş edinebilir.

19 aylık bebeğinizin bir sonraki dönemdeki gelişimini merak ediyorsanız, 20 aylık bebek gelişimi yazımızı okuyabilirsiniz.